ساختارهای عجیبی که توی خون افراد مبتلا به کووید طولانی (Long COVID) کمین کرده‌اند، کشف شدند!

یک تغییر فیزیکی پنهان توی بدن ممکنه به هدایت کسالتی طولانی‌مدت که بعضی افراد بعد از ابتلا به کووید-۱۹ تجربه می‌کنن، کمک کنه.

توی تحلیل نمونه‌های خون بیماران مبتلا به کووید طولانی، یک تیم از محققان پزشکی ساختارهای میکروسکوپی غیرعادی‌ای رو شناسایی کردن که ممکنه به علائمی مثل مه‌مغزی و خستگی کمک کنن. اگه اینطور باشه، یک هدف امیدوارکننده برای درمان آینده ارائه می‌ده.

تیم توی مقاله‌ای به رهبری آلن تیری (Alain Thierry)، متخصص ژنتیک از دانشگاه مونپلیه فرانسه، می‌نویسه: «این مطالعه یک ارتباط قوی رو بین نشانگرهای زیستی نشان‌دهنده‌ی فعالیت ترومبوآنفلاماتوری (thromboinflammatory) و کووید طولانی نشون می‌ده. کشف این ارتباطات نشانگرهای زیستی نه تنها یک روش تشخیصی جدید احتمالی، بلکه اهداف درمانی جدیدی رو هم ارائه می‌ده که چشم‌اندازی رو برای مدیریت بالینی بسیار بهبود یافته در آینده فراهم می‌کنه.»

دلیل اینکه چرا بعضی از مردم ماه‌ها تا سال‌ها بعد از عفونت SARS-CoV-2 علائم رو تجربه می‌کنن، هنوز یک معمای پزشکیه، اما چندین مکانیزم ممکنه در کار باشن.

یک احتمال که اولین بار توسط رزیا پرتوریوس (Resia Pretorius)، فیزیولوژیست دانشگاه استلنبوش توی آفریقای جنوبی در سال ۲۰۲۱ مطرح شد، ریزلخته‌ها (microclots) هستن. این‌ها لخته‌های خونی کوچک و غیرطبیعی پایداری هستن که کوچکتر از اون‌هایی هستن که توی شرایطی مثل سکته یا ترومبوز دیده می‌شن، اما به اندازه‌ی کافی بزرگ هستن که مانع جریان خون توی مویرگ‌ها بشن.

در همین حال، توی سال ۲۰۲۲، تیری و همکارانش نشون دادن که بیماران مبتلا به کووید طولانی، سطح بالاتری از تله‌های خارج سلولی نوتروفیل (NETs) دارن. این‌ها شبکه‌های چسبنده‌ای از DNA و آنزیم‌ها هستن که توسط گلبول‌های سفید برای گرفتن و مهار عوامل بیماری‌زای مهاجم به بدن آزاد می‌شن.

به طور معمول، NETs کار خودشون رو انجام می‌دن و بعد به سرعت تجزیه می‌شن، اما وقتی به تعداد زیاد آزاد می‌شن یا طولانی‌تر از حد نیاز باقی می‌مونن، می‌تونن به مشکلات جریان خون مثل ترومبوز و آترواسکلروز کمک کنن.

تحقیقات جدید – یک همکاری بین پرتوریوس و تیری – نشون می‌ده که این دو نشانگر جداگانه، NETs و ریزلخته‌ها، ممکنه توی خون بیماران مبتلا به کووید طولانی با هم تعامل داشته باشن.

محققان از تصویربرداری جریان‌سنجی و میکروسکوپ فلورسانس برای مطالعه‌ی نمونه‌های خون ۵۰ بیمار مبتلا به کووید طولانی و ۳۸ داوطلب سالم استفاده کردن، و به طور خاص روی هر تفاوتی توی ریزلخته‌ها و NETs تمرکز کردن. افراد سالم توی دو گروه جداگانه، توی فرانسه و آفریقای جنوبی، جذب شده بودن.

تحلیل نشون داد که بیماران مبتلا به کووید طولانی، به طور چشمگیری تعداد بیشتری ریزلخته نسبت به افراد سالم داشتن – یک افزایش ۱۹.۷ برابری توی میانه‌ی آماری. این لخته‌ها همچنین بزرگتر از ریزلخته‌های دیده شده توی خون سالم بودن.

افزایش توی NETs هم با افزایش ریزلخته‌ها توی بیماران مبتلا به کووید طولانی همبستگی داشت. اما بعدش محققان یک چیز جدید پیدا کردن: به نظر می‌رسید NETs به صورت فیزیکی توی ریزلخته‌ها جاسازی شدن، ارتباطی که قبلاً گزارش نشده بود.

جالبه که این ارتباط توی همه‌ی نمونه‌ها، هم از بیماران مبتلا به کووید طولانی و هم گروه‌های کنترل، مشاهده شد، که منطقیه چون شبکه‌ی چسبنده‌ی NETs به لخته شدن کمک می‌کنه.

با این حال، این اثر توی گروه کووید طولانی خیلی بیشتر مشهود بود. این تعامل می‌تونست ریزلخته‌ها رو در برابر فرآیند فیبرینولیز که بدن برای از بین بردن توده‌های مواد خونی استفاده می‌کنه، مقاوم‌تر کنه.

تیری توضیح می‌ده: «این یافته وجود تعاملات فیزیولوژیکی زمینه‌ای بین ریزلخته‌ها و NETs رو پیشنهاد می‌ده که وقتی از حالت تنظیم خارج بشن، ممکنه بیماری‌زا بشن.»

این تفاوت اونقدر چشمگیر بود که وقتی نمونه‌ها ناشناس بودن، یک عامل هوش مصنوعی تونست بیماران مبتلا به کووید طولانی رو با دقت ۹۱ درصد شناسایی کنه. این نشون می‌ده که ریزلخته‌ها و NETs ممکنه یک نشانگر زیستی باشن که پزشکان می‌تونن برای تشخیص کووید طولانی ازش استفاده کنن؛ وضعیتی که تشخیص اون با استفاده از آزمایش‌های استاندارد سخت بوده.

این هنوز تحقیقات اولیه هست؛ کارهای بیشتری باید انجام بشه تا یک رابطه‌ی علی بین ریزلخته‌ها، NETs و کووید طولانی برقرار بشه. اما اگه محققان بتونن بفهمند که این اجزای خونی چطور روی کووید طولانی تأثیر می‌ذارن، این می‌تونه یک گام به سوی تسکین برای کسانی باشه که با این وضعیت زندگی می‌کنن.

لینک منبع